INDONESIË 1992: kleine Soenda-eilanden en Sulawesi

Na een koude nacht – Bajawa ligt vrij hoog - vertrekken we naar Langa, een dorp met een speciale vooroudercultuur, gesymboliseerd door bouwsels, die mannelijke en vrouwelijke symbolen voorstellen.
Bena is een volgend dorp waar we naar toe wandelen. Merkwaardig is dan dat in zo'n dorp waar de vooroudercultuur nog heel duidelijk aanwezig is, plotseling een klein kapelletje staat met een Mariabeeld erin. Ook hier heeft de paus de zaak dus aardig in de war gebracht.
Na de lunch gaat de groep naar warmwaterbronnen en ga ik wat in het dorp rond te wandelen.
Terug in het hotel geef ik samen met Obbo Nederlandse les aan An, onze gids. Hij kent wel een aantal woorden van vorige groepen, maar dat zijn geen woorden voor dagelijks gebruik. Sommige toeristen vinden het blijkbaar grappig om alle scheldwoorden uit de kast te halen en die als 'gewoon Nederlands' te leren. Na de les eten we met z'n drieën in een Javaans restaurantje.

Donderdag vertrekken we om 9.00 uur naar Wogo, een dorp waar men dezelfde vooroudercultuur kent als in Langa en Bena. Hier heeft Lorenzo, onze Floresgids naast An, een dansvoorstelling georganiseerd. De groep begeleidt ons vanaf de bus naar het centrale punt van het dorp. Er wordt een zeer leuke en afwisselende voorstelling gegeven met begeleiding op bamboeinstrumenten.
Hierna gaan we naar Bernadette, de zus van Lorenzo, die de koffie en thee voor ons klaar heeft. Uit de hele omgeving zijn stoelen aangesleept om ons te kunnen laten zitten. Hier is duidelijk te zien, dat Flores een katholiek eiland is, want Bernadette grossiert in katholieke prullaria.
In Ende logeren we in Losmen Melatie. Dit losmen is smerig en slecht, maar er is geen alternatief. Het losmen waar Djoser normaal gebruik van maakt, is door de regering gevorderd voor één of andere cursus voor ambtenaren.

Een dag later gaan we weer op pad naar een dorp waar ikat gemaakt wordt, een eindeloos proces van draden knopen, verven, knopen loshalen, weer verven, weer knopen en/of knopen loshalen, en uiteindelijk weven. Er ontstaan zo schitterende doeken, waaraan men soms maandenlang werkt. Overal zitten vrouwen te “ikatten” en ook is men druk bezig met de voorbereidingen van een bruiloft, die de volgende dag moet plaatsvinden.
Het grootste deel van de groep gaat hierna terug naar het hotel, want men wil naar het strand. Ik ga met nog zeven anderen de bergen weer in en via een mooie route met steeds weer nieuwe fantastische vergezichten op de zee en op Ende, komen we bij Nuabori, waar op de top een oud-hollands huis staat, dat vroeger een pension was. Het is nu vervallen en lijkt niet erg Hollands. Maar de plek is wel adembenemend mooi.
's Avonds ga ik met nog een paar anderen naar de karaokeclub. Daar hebben we lekker gegeten, maar er was geen karaoke. Wel disco, dus we hebben het luie zweet er even lekker uit gedanst.

Het is nu zaterdagmorgen en we vertrekken om 2.00 uur!! en zijn om 5.30 uur op de Kelimutu, een vulkaan met drie kratermeren. Het is een mooie plek voor de zonsopgang. De Kelimutu wordt beschouwd als een van de grootste natuurwonderen ter wereld. De zonsopgang is schitterend en door de inval van de zon in de kratermeren, ontstaan drie verschillende kleuren in de meren: zwart en twee kleuren groen. In de loop der jaren schijnen deze kleuren geleidelijk te veranderen.
We lunchen op een strand onder toezicht van de plaatselijke bevolking en rijden dan door naar Maumere. Maumere is heel gezellig en het roepen van "Hello mister" wordt zo langzamerhand al een aardige gewoonte zonder dat je er nog bij hoeft na te denken. Lekker vis gegeten in Sarinah en vroeg naar bed: 21.30 uur!! Het was tenslotte erg laat gisteravond en erg vroeg vanmorgen.

Zondag om 7.00 uur opgestaan en ontbeten. We hebben een vrije dag en het is de bedoeling, dat er vanmiddag weer gesnorkeld gaat worden.
Ik leg vanmorgen beslag op An, want hij wil meehelpen inkopen doen en voor me afdingen. Samen gaan we onder andere naar een ikatwinkel om daar het een en ander te kopen.
Na de lunch varen we naar Sometimes Island, een zandplaat die bij eb boven water komt en waar we kunnen zwemmen, snorkelen en relaxen.
Na terugkeer heb ik iedereen van de groep gevraagd iets in een blocnote te schrijven om An te bedanken. Hij is vandaag voor het laatst. Bij een gezamenlijke borrel na het eten, nemen we afscheid. An meldt nog een keer, dat hij absoluut naar Nederland zal komen. We wachten het af en wensen hem veel succes.